Rynek Medyczny

Nowa ustawa refundacyjna, a firmy farmaceutyczne – wywiad z Panem Zdzisławem Sabiłło

Wiele się mówi w mediach na temat nowej Ustawy Refundacyjnej. Wszystkie komentarze, wywiady i publikacje poruszają zagadnienia i problemy pacjentów, lekarzy oraz farmaceutów. Nie spotkałem się jednak z dogłębnym komentarzem, który poruszałby kwestię tego, w jaki sposób nowa Ustawa Refundacyjna wpłynie na działania firm farmaceutycznych obecnych na polskim rynku. Z tego powodu zaprosiłem do wywiadu wyjątkowego gościa, Pana Zdzisława Sabiłło, który zgodził się odpowiedzieć na nurtujące aktualnie nie tylko mnie, ale z pewnością także wielu managerów pytania.

Radosław Marter: Czy w Pana opinii polski rynek był gotowy na wejście Ustawy Refundacyjnej?

Zdzisław Sabiłło: W Polsce nie była wdrożona Dyrektywa Przejrzystości (89/105/EWG) dotycząca przejrzystości środków regulujących ustalanie cen na refundowane. Nasz system refundacyjny, który powstał w latach 90-tych, chronił i chroni płatnika, ustala bowiem wielkość refundacji do określonego limitu, przerzucając wszystko co powyżej na barki pacjenta. Jest to ewenement na skalę europejską i porównywanie, wprost, naszego systemu refundacji z systemami w innych Krajach UE jest nieporozumieniem. Dla porównania przytoczę przykład Niemiec, gdzie pacjent płaci jedynie za preskrypcję, a cena leku jest oderwana od recepty i cena leku, tak naprawdę, w ogóle pacjenta nie dotyczy. Z drugiej strony w krajach europejskich funkcjonuje również inny model, w którym pacjent płaci odsetek od ceny leku i w takim przypadku płatnik ponosi większe od pacjenta koszty farmakoterapii. Polska powinna była być gotowa na nadchodzące zmiany, ale nie zmieniono fundamentów systemu refundacji – chroniono budżet państwowy kosztem pacjentów. W naszym kraju może dochodzić do sytuacji, w której lek bezpłatny jak wskazuje nazwa (ale darmowy tylko do określonego limitu) jest de facto płatny – to czysty absurd.

RM: A jak w tej sytuacji odnajdują się firmy farmaceutyczne? Pytam zarówno o firmy innowacyjne jak i generyczne.

ZS: Ustawa uderza we wszystkie firmy – są tylko ci mniej i ci bardziej stratni. W mojej opinii im bardziej specjalistyczne i bardziej wąskie portfolio ma firma, tym mocniej jest narażona na straty. Jeśli ma duże, zróżnicowane portfolio (obejmujące zarówno leki RX jak i OTC) ma większe szanse na przetrwanie, ze względu na możliwość manewrowania cenami leków (ewentualne straty poniesione na obniżce cen leków refundowanych może zrekompensować podwyższając ceny leków OTC).

Obecnie filie korporacji nie mogą obniżać cen leków poniżej poziomu ustalanego odgórnie w korporacji, mają związane ręce. Głównie z uwagi na referencję cenową i zagrożenie handlem równoległym.

Uważam, że w gorszej sytuacji znajdą się firmy innowacyjne, gdyż generyczne nie ponoszą nakładów na R&D i w związku z tym mogą się wykazać większą elastycznością cenową podczas negocjacji z płatnikiem.

RM: Jakie zmiany zajdą wewnątrz firm farmaceutycznych?

ZS: Sądzę, że zaobserwujemy przeorganizowanie firm, które będą stopniowo redukować lub ograniczać zatrudnienie w działach sprzedaży i marketingu. Nastąpią zmiany w modelu zarządzania i restrukturyzacja portfela produktów.

Pojawią się leki Rx nierefundowane, co zmusi firmy farmaceutyczne do bardziej twórczego i elastycznego podejścia do sprzedaży leków.

RM: Po jakie praktyki powinny sięgać Pana zdaniem firmy farmaceutyczne, by odnaleźć się w obecnej sytuacji?

ZS: Myślę, że należy iść w kierunku ograniczenia ilości osób i działów – pozostawiłbym jedynie te, które są kluczowe i skupiają główne kompetencje firmy. Resztę działań skierowałbym na zewnątrz firmy w ramach outsourcingu (np. rejestrację).

RM: Czyli outsourcing to przyszłość polskich firm farmaceutycznych?

ZS: To normalna kolej rzeczy, w ten sposób łatwiej odcinać koszty, jeśli zajdzie taka potrzeba. Takie rozwiązanie umożliwia firmie elastyczność i czyni ją organizacją, która łatwo adaptuje się do każdej sytuacji.

RM: Dziękuję za wywiad.

Moim gościem był:

Zdzisław J. Sabiłło Pharma Business Administration

Właściciel firmy doradczej z zakresu zarządzania w przemyśle farmaceutycznym Pharma Business Administration Consultancy. Członek Rady Konsultacyjnej Gerson Lehrman Group. Doradca Cogno Link. Ekspert Zintra Inc. W latach 2005 – 2009 Prezes Zarządu i Dyrektor Generalny na Polskę i Kraje Bałtyckie firmy Janssen – Cilag, należącej do koncernu Johnson & Johnson. W latach 1996 – 2005 pełnił funkcję Dyrektora Generalnego w firmie Yamanouchi Pharma Sp. z o.o., a następnie w firmie Astellas Pharma Poland.

W latach 2006 i 2008 wybrany na stanowisko Prezesa Zarządu Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA na dwie kolejne kadencje. Również przez dwie kadencje (1997 – 2001) pełnił funkcję Prezesa Stowarzyszenia Przedstawicieli Firm Farmaceutycznych w Polsce, a także Prezesa Rady Nadzorczej (2001 – 2003) i Wiceprezesa (2003 – 2005) tej organizacji, będącej poprzedniczką INFARMY. Ukończył Market Access Executive Master Class przy London School of Economics. Wykładowca zarządzania w przemyśle farmaceutycznym UJ, przewodniczący, panelista i prelegent licznych konferencji poświęconych zarządzaniu oraz kwestiom prawnym i cenowym na europejskim i polskim rynku farmaceutycznym. http://pbaconsultancy.com/